zaterdag 26 december 2009

De Tange fan Hylpen.

[...]'n moai Krystferhoal......'n meenske ken feroarje!
Oen't begon fan de Boeren yn Hylpen, op huusnummer 44 sit 'n bysoendere geavelsteen yn'e moere. (Ieksem wennen fan myn geboarte yn 1950 tot 1972 op'e Boeren C 84, letter fenommere tot nummer 50)
Der steat 'n hoend op mei derboppe 'n yngeltjen, dot mei syn flerkjes boppe de hoend flocht. Hir wenne lang lieden 'n seekaptijn.
Kest it jitte sen oan it moaie yzeren skipjen in 't locht, boppe de doar. Dy seekaptijn hee 'n wyf jo at de boas oer him spyle.
Boppedot wie se skytskeen. Jo wie ywich-en-altyd oen't poetsen en mei de beender oen de gang; al glimden en blynkten de flier en ut huusree jitte so, even-so-go kryge alles wykliks wur 'n beurt. Jerre man mocht mar hoal mei leazen of weete kloan, de huus yn komme. At' r smoarch wie of weet fan 't skip oakoam, moast hy'm earst mar fekloaye. Op 'n kear koam de man thus mei 'n groate swatte hoend, neidot hy seks wyken op see west hee. Hy hee dy hoend redden by 'n skipbreuk en mei oen board nomt. 't Earme troue beest wie naat wur fan syn siede wykt. Dea at se yn Hylpen oen koamen wie't heel min weer west. Je stoongen foar de doar. De hoend roan 't wetter ut't hier. Jo smoarch wyf woe 't beast fansem naat yn'e huus hewwe. Der wie gin tynken oen! De man see, den sot iek ek gin foet mear oer de droempel. Jo moast 't mar soender him redde! No, dot ko wol, see jo wyf! Jo tipte yskaald de doar foar syn noas ticht. De man goong mei de hoend wurom nei 't skip en joong 'm del. Hy komt moan wol wur, toat jo wyf. Den het'r syn bekomst wol. Mar de man koam naat. Hy en syn hoend sylden op-nie uut.
Jitte toat jo wyf, dot hy wol werum koam. Mar jo kryge gin gelyk. De seekaptijn bleef jieren fut. Hy sylde fan haiven nei haiven, fan laand nei laand. Der wie immer wol wer 'n nyen fracht.
Jo wyf woat elder en minder op'e groat. Jo hee bliksems troch, dot se allonich blieuwe soe. Je begreep mar al te go, dot 't heelendal oan jer sem leit hee. Je hee der spyt fan dot se so'n spoak west hee. In de ron fan de jieren wie se 'n oar meenske wodden.
Op 'n tisteren hierstnoat roasde der 'n swiere sudwester oer Hylpen. Mei buuten haigel, hadde wynt en rynen, woat der oan'e doar kloppe.
Jo wyf deeng eepen en der stoong jerre man yné doarpost. Dweel-troch-weet, de kloan oan fladden. Nest him een groate swatte hoend, al lyke smoarch en weet!
Mar jo wyf soong de smoargens naat. Dot se beiden dweal-troch-weet wieden, dearde jer naat. De man en dy hoend moasten yn'e huus komme. Jo foal jerre man yn'e yrmen en helle denei de hoend oen. It blykte, dot de hoend by'n skipbreuk syn boas it libben redden hee. Jo wyf oent-teide. De hoend kreech it beste plakje yn'e huus! De man sylde nimmer de haiven wur uut. De leste jieren fan jerre libben hewwe jea freadich yn Hylpen wenne. De man het sorge, dot ter eare fan syn traue hoend en redder, 'n geavelsteen yn'e moere fan 't huus metsele ies.

Hylper Wodden, oersotten ut't Boerefrys: Anske Smit